Navigatie menu
zoeken
Graalhuis: spiritualiteit aan de Nieuwegracht
Anna Sterk |
BSK 3 2022

Graalhuis

Spiritualiteit Nieuwegracht

In het Graalhuis aan de Nieuwegracht 51 ontmoeten we Christa Anbeek: theologe, filosofe en hoogleraar remonstrantse theologie aan de VU. Binnen de Graalbeweging die in 2021 100 jaar bestond, houdt ze zich bezig met de toekomst. Deze is onzeker, er zijn nog 20 leden en de meeste zijn ouder dan 60 jaar.

Deze lekencongregatie, aanvankelijk de Vrouwen van Nazareth genoemd, werd opgericht door Jacques van Ginneken, priester, psycholoog en hoogleraar Nederlandse taal- en letterkunde die bekering hoog in het vaandel had staan. Een belangrijke rol was weggelegd voor vrouwen, hun ontwikkeling tot sterke, daadkrachtige personen vond hij belangrijk. Veel jonge hoogopgeleide vrouwen uit gegoede families (o.a. Brenninkmeijer) sloten zich aan.

In 1928 kwam op gezag van het bisdom Haarlem het accent te liggen op de vorming van jonge vrouwen onder de naam Graalbeweging. Een ongekend succes: tienduizenden vrouwen sloten zich aan, vooral in Noord- en Zuid-Holland. Naast maatschappelijke en culturele vorming waren er activiteiten op het gebied van sport en film, het was een moderne beweging met een open karakter en goed georganiseerd.
Aan de openluchtspelen zoals de Pinksterspelen in het Olympisch Station en het Lydwinaspel in Schiedam deden 8.000 tot 10.000 deelneemsters mee. De Graal trok luidruchtig in uniform met vlag door de straten, gelijk de deelnemers aan de Olympische Spelen in 1932.

Uitgeputte moeders
Al snel leefde de wens om een universiteit voor vrouwen op te richten op Java en werd de Graalbeweging in andere landen door Nederlandse vrouwen gestart. In de oorlog werd de beweging verboden. Alles kwam stil te liggen.
Na de oorlog lag het accent op de directe noden in ziekenhuizen, op hulp aan gerepatrieerden uit Indonesië en opvang van uitgeputte moeders. Er werd een missieschool opgericht in Ubbergen en centrum de Tiltenberg in Vogelenzang was het internationale opleidingscentrum, vele vrouwen werden uitgezonden. Momenteel heeft de internationale Graalbeweging 21 vestigingen.
In de jaren 60 moest een en ander veranderen. Na het tweede Vaticaans concilie in 1962-‘65 verlieten veel vrouwen de Graal. De Tiltenberg werd een vormingscentrum o.a. voor cursussen, retraites en bezinningsdagen.
Een zoektocht naar een spiritueel leven raakte in en er was belangstelling voor Zenboeddhisme. Toen een van de leden uit Japan terugkeerde, richtte ze een succesvol internationaal Zencentrum op. Beroemde Zenmeesters, maar ook theologen werden uitgenodigd. Het was echter onvoldoende. Het moederhuis werd verkocht en in 2005 koopt de Graalbeweging Nieuwegracht 51. Anbeek publiceerde twee boeken over deze periode: Zin in Zen en Mimi & Akiko.

Voormalig bestuurslid Anbeek: ‘In het Graalhuis startten we met activiteiten waar vrouwen op afkwamen, maar lid worden is niet meer van deze tijd. We zijn nu in een overgangsperiode. De ruimten worden verhuurd voor meditatie en yoga.’ Er is wel een nieuwe impuls, waar ze blij mee is. Vorig jaar is de Internationale Graal-leerstoel aan de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen van de Radboud Universiteit opgericht. Ze is benoemd tot bijzonder hoogleraar Women and Care for the Future. Anbeek merkt dat jonge vrouwen snakken naar bezinning, naar een zinvol leven met meer betrokkenheid bij hun omgeving. Zij zoeken vanuit isolement naar verbinding en creativiteit. Voor de Summer School van de Graal hebben zich 20 internationale studenten ingeschreven. Deze studenten zijn maatschappelijk en sociaal georiënteerd en van daaruit geïnteresseerd in spirituele bronnen.

 

Foto Christa Anbeek: jonge vrouwen snakken naar bezinning © Luuk Huiskes

 

< naar bewoners-en-straten-overzicht

Scrhijf je in voor de nieuwsbrief
Eerder verschenen papieren uitgaven
Groenavond met de buren - In de 3 Krone Oudegracht
Over katholieke Brabanders - Nieuwegracht
Graalhuis - Spiritualiteit Nieuwegracht
Over de schutting naar de buren - Croeselaan
Broedplaats circulariteit - Greenhouse Croeselaan
Burencontact door schoffelen - Pauwhof
De Catharinatuinen - waar de vroedmeesterpad fluit
Schoonheid van Plompetorengracht - Herzien boek
Delicatessenwinkel gestopt - Steenweg
Online losplek reserveren - Twijnstraat
Hortus in oude luister hersteld - Lange Nieuwstraat
Vaderlijke gastvrijheid  - Dirck van Zuylenstraat
Waar je je meteen thuis voelt - Café van Wegen
Samen in een monumentale flat - Martinuskerk
Augustijnerklooster - Jacobskerkhof 2
De Sjuut, dorp in stad - Buurthuis Zeven Steegjes
Tolsteegbarrière - [BEWONERS EN STRATEN]
Wielrennen met Café Domkop - Loeff Berchmakerstraat
Groener en autoluw - Westerkade
Ornamenten, engelen en fresco's - Sint Augustinuskerk Oudegracht
Een nomade in de binnenstad - Agnietenstraat
Toen was het héél gewoon - Jaarbeursplein, Steenweg en...
Auto d’rin of d’ruit?  - Twee meningen in de Bergstraat
Even binnenkijken - Slachtstraat
Visuele prikkels - in de Binnenstad
35 jaar vraagbaken voor pelgrims - Janskerkhof
Theo van de Vathorst - Etalage expositie Oudegracht
Romeins dorp  - Ten zuiden van Domplein
Jan Scherjon overleden - Oudegracht
Herindeling onder de loep - Ledig Erf
Topgevels - wandeling
Studeren dankzij Vrijvrouwe - Renswoude Lange Nieuwstraat
Strak ontwerp, oud huis - Loeff Berchmakerstraat
Utrechts wieg - Tussen Domplein en Vismarkt
950 kelders, is dat alles? - Onder wegdek en langs grachten
Ontmoeting met de buren - In de 3Krone
Geschiedenis onder onze voeten - Domplein
Persoonlijk onderwijs - In de Wolvenbuurt
Struikelsteen voor Jeannetta - Lange Lauwerstraat
Nieuw beeld, oud materiaal - Beeldenpark Croeselaan
Dokteren in 75-jarige Mariahoek - Willem van der Kraan
Wandelroute door de Binnenstad - Universiteits- en HBO-panden
Dokter Q - Het kind van Joods Wijk C
Open tuinendag 2021 - Achterom bij de buren
Eerst zien, dan geloven - Croeselaan
35cm stoep, achter een biotoop - Kromme Nieuwegracht
Wietse beschermt de oceaan  - vanuit de binnenstad
Wetenschap en liefde - op de Haverstraat
Uitvalsbasis jonge vrouwen  - Kromme Nieuwegracht 3-5
Vuilnis rapen als medicijn  - tegen cynisme
Straks cultureel centrum - ooit bakkerij en judoschool
Boven Utrechts drukste locatie - rustig en stil
Wonen in een etalage - op de Voorstraat
Speciaalzaken verdwijnen - En maken plaats voor horeca
Positief over herinrichting - maar ook verbeterpunten
Otto Hamer (1938 – 2020)  - Maatschappelijk bewogen